- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਸਾਵਧਾਨ! ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਲੈਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਹੱਡੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਜਾਣੋ ਵਿਟਾਮਿਨ-D ਤੇ ਕਸਰਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਉਂ ਬੇਕਾਰ ਹੈ ਤੁਹਾਡੀ ਮਿਹਨਤ
ਅਕਸਰ ਲੋਕ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੀ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, “ਡਾਕਟਰ ਸਾਹਿਬ, ਮੈਂ ਰੋਜ਼ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਦੀ ਗੋਲੀ ਖਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੇਰੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਰਹਿਣਗੀਆਂ ਨਾ?” ਸੱਚਾਈ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਖਾਣ ਨਾਲ ਹੱਡੀਆਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਸੋਖਣ ਅਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਵੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਵਿਟਾਮਿਨ-D, ਕਸਰਤ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
Posted By Sunita
Publish Date: Thu, 29 Oct 2026 12:56 PM (IST)
Updated Date: Thu, 29 Oct 2026 12:58 PM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ - ਅਕਸਰ ਲੋਕ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੀ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, “ਡਾਕਟਰ ਸਾਹਿਬ, ਮੈਂ ਰੋਜ਼ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਦੀ ਗੋਲੀ ਖਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੇਰੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਰਹਿਣਗੀਆਂ ਨਾ?” ਸੱਚਾਈ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਖਾਣ ਨਾਲ ਹੱਡੀਆਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਸੋਖਣ ਅਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਵੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਵਿਟਾਮਿਨ-D, ਕਸਰਤ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਵਿਟਾਮਿਨ-D ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਦਾ ਪੂਰਾ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ
ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਨੂੰ ਇੱਟਾਂ ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ-D ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇੱਟਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਥਾਂ ’ਤੇ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਵਾਂਗ ਸਮਝੋ। ਤੁਸੀਂ ਭਾਵੇਂ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਲੈ ਲਓ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ-D ਦੀ ਕਮੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਨੂੰ ਸੋਖਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ-D ਦੀ ਕਮੀ ਆਮ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ। ਦਿਨ ਭਰ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਆਈਟੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ, ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਘੱਟ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਅਕਸਰ ਇਸ ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦਰਦ, ਥਕਾਵਟ, ਲੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਇਸ ਦੀ ਕਮੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕੁਝ ਲੱਛਣ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਧੁੱਪ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਪੂਰੀ ਕਰੀਏ ਵਿਟਾਮਿਨ-D ਦੀ ਕਮੀ?
ਧੁੱਪ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ-D ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਕਿੰਨੀ ਦੇਰ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਚਮੜੀ, ਉਮਰ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਬਿਤਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਵੇਰੇ 15-20 ਮਿੰਟ ਧੁੱਪ ਲੈਣਾ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਫ਼ਾਇਦੇਮੰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ:-
ਚਰਬੀ ਵਾਲੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ।
ਅੰਡੇ ਦੀ ਜ਼ਰਦੀ।
ਵਿਟਾਮਿਨ-D ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਕੀਤਾ ਦੁੱਧ।
ਵਿਟਾਮਿਨ-D ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਕੀਤੇ ਅਨਾਜ।
ਜੇਕਰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ-D ਦੀ ਕਮੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਧੁੱਪ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਖ਼ੂਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਓ ਅਤੇ ਲੋੜ ਪੈਣ ’ਤੇ ਹੀ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਲਓ। ਬਿਨਾਂ ਜਾਂਚ ਦੇ ਵਿਟਾਮਿਨ-D ਦੀ ਵੱਧ ਖੁਰਾਕ ਲੈਣਾ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਸਰਤ ਹੈ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਅਹਿਮ ਤਰੀਕਾ
ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਪੈਦਲ ਚੱਲਦੇ ਹੋ, ਪੌੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੋ, ਡਾਂਸ ਕਰਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਸਰਤਾਂ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਕੁਰਸੀ ’ਤੇ ਬੈਠੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਹੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਪੈਦਲ ਚੱਲਣਾ: ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਸਰਗਰਮੀ ਲਈ ਫ਼ਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ।
ਪੌੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹਨਾ: ਹੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਲਕਾ ਭਾਰ ਜਾਂ ਰੇਜ਼ਿਸਟੈਂਸ ਬੈਂਡ: ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜੋੜਾਂ ਅਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸੰਤੁਲਨ ਦੀਆਂ ਕਸਰਤਾਂ: ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਣ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਲਈ ਕਸਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਸਰੀਰ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਬਿਹਤਰ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਫ੍ਰੈਕਚਰ ਸਿਰਫ਼ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੱਡੀਆਂ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਡਿੱਗਣ ਕਾਰਨ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸੰਤੁਲਨ ਚੰਗਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਡਿੱਗਣ ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਕਚਰ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਘਟ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਭਾਰੀ ਕਸਰਤ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਮਰ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਯਮਿਤ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਕਰਨੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਖੁਰਾਕ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸਿਰਫ਼ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਨਹੀਂ
ਦੁੱਧ, ਦਹੀਂ, ਪਨੀਰ, ਰਾਗੀ, ਤਿਲ ਅਤੇ ਹਰੀਆਂ ਪੱਤੇਦਾਰ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਦੇ ਵਧੀਆ ਸਰੋਤ ਹਨ। ਪਰ ਹੱਡੀਆਂ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਵੀ ਉਨਾ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਫਲਾਂ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਦਾਲਾਂ ਅਤੇ ਸਾਬਤ ਅਨਾਜ ਵਾਲੀ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਤੋਂ ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ, ਵਿਟਾਮਿਨ-K ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਕ ਵਰਗੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ ਕਿ ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣਾ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇੱਕੋ ਥਾਂ ਬੈਠੇ ਰਹਿਣਾ ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਦਤਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਨਾਲ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਾ ਲਓ ਸਪਲੀਮੈਂਟਸ
ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ-D ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਨਾ ਖਾਓ ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰ ਅਜਿਹਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਲੈਣ ਨਾਲ ਗੁਰਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰੀ ਅਤੇ ਕਬਜ਼ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ:
ਤੁਸੀਂ ਮੀਨੋਪੌਜ਼ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਹੇ ਹੋ।
ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਹੱਡੀ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਤੁਸੀਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸਟੀਰੌਇਡ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈ ਰਹੇ ਹੋ।
ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਦਰਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਖ਼ੂਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਬੋਨ ਡੈਨਸਿਟੀ ਸਕੈਨ ਰਾਹੀਂ ਡਾਕਟਰ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੱਡੀਆਂ ਲਈ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਕਰੋ ਬਦਲਾਅ
ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੱਡੀਆਂ ਸਿਰਫ਼ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਲੈਣ ਨਾਲ ਜਾਂ ਰਾਤੋ-ਰਾਤ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀਆਂ। ਇਹ ਜੀਵਨ ਭਰ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ। ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਖੁਰਾਕ, ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਟਾਮਿਨ-D, ਨਿਯਮਿਤ ਕਸਰਤ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਮਿਲ ਕੇ ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਫ਼ਰਕ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਜਲਦੀ ਕਰੋ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਦਤਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਅਪਣਾਓ। ਬੁਢਾਪੇ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ, ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਅਤੇ ਦਰਦ-ਮੁਕਤ ਰਹਿਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੱਡੀਆਂ ਤੁਹਾਡਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਹਾਰਾ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮਾਹਿਰ ਦੀ ਰਾਇ: ਡਾ. ਰਾਕੇਸ਼ ਕੋਮੁਰਵੇੱਲੀ, ਗਲੇਨੀਗਲਜ਼ ਹਸਪਤਾਲ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਰੋਬੋਟਿਕ ਜੁਆਇੰਟ ਰਿਪਲੇਸਮੈਂਟ ਅਤੇ ਟਰੌਮਾ ਸਰਜਨ।